Olumlamalar
Ders çalışırken odak için olumlamalar
Çoğu zaman zor olan ders çalışmak değil, başlamaktır. Kitabı açmadan önce masayı topluyorsun, çay koyuyorsun, “bir dakika” diye telefona bakıyorsun ve bir bakmışsın yarım saat geçmiş. Sonra kendine kızıyorsun; bu kızgınlık da başlamayı daha da zorlaştırıyor.
Bu sayfadaki olumlamalar o döngüyü kırmak için yazıldı. Sana “Bugün on saat çalışacaksın” demiyorlar; “Şimdi yirmi beş dakika yeter” diyorlar. YKS'ye hazırlanan bir lise öğrencisi, iş çıkışı KPSS'ye çalışan biri ya da vize haftasında kütüphanede sabahlayan bir üniversiteli için de geçerliler.
Masaya oturmadan önce
- Sadece başlamam yeterli; gerisi zamanla gelir.
- İlk sayfa en ağır sayfadır ve onu şimdi çevirebilirim.
- Bugün her şeyi değil, bir konuyu bitirmek için buradayım.
- Hazır hissetmeyi beklemeden kitabı açabilirim.
- Ertelediğim için kendimi suçlamak yerine şimdi beş dakika ayırıyorum.
Uzun tekrar günlerinde
- Tekrar etmek sıkıcı olabilir ama her turda konu biraz daha benim oluyor.
- Yorulduğumda verdiğim mola da çalışmanın bir parçası.
- Dün anlamadığım bir şeyi bugün anlayabilirim.
- Sınava kalan günleri değil, önümdeki çalışma bloğunu düşünüyorum.
- Yavaş ilerlemek de ilerlemektir.
- Akşam olduğunda yaptıklarıma bakıp kendime teşekkür edebilirim.
Telefon ve dağılan dikkat
- Telefonum başka odada dursa da dünya yerinde kalacak.
- Dikkatimin dağıldığını fark ettiğim an, onu geri getirdiğim andır.
- Bildirimler bekleyebilir; şu an bu paragraf benim için daha önemli.
- Aklım kaydığında kendime kızmadan sayfaya dönüyorum.
- Odaklanmak doğuştan bir yetenek değil, her gün çalıştırdığım bir kas.
Başkalarının netleri aklıma takıldığında
- Arkadaşımın netleri benim emeğimi küçültmüyor.
- Kendi hızımda öğreniyorum ve bu hız bana ait.
- Tek bir deneme sonucu, ne kadar çalıştığımın tamamını anlatmıyor.
Çalışma masanda adım adım
- Bugünkü ilk çalışma bloğunu ve konusunu belirle; büyük hedefi değil, ilk adımı yaz.
- Masaya oturduğunda bir olumlamayı içinden söyle ve zamanlayıcıyı başlat.
- Dikkatin dağıldığında üçüncü gruptaki cümlelerden birini hatırla ve kaldığın satıra dön.
- Akşam, bitirdiğin blokları sayıp kendine tek bir cümleyle teşekkür et.
Başlamak neden çalışmaktan daha zor gelir?
Büyük bir işi düşünmek zihne bir yük gibi gelir. “Bütün kimyayı bitirmem lazım” cümlesi o kadar ağırdır ki kaçmak daha cazip görünür. Görevi küçültmek bu yükü hafifletir: “Sadece ilk beş soruyu çözeceğim” demek, bütün kitabı düşünmekten çok daha kolaydır. Olumlamalar burada görevi küçülten bir iç ses gibi çalışır. Başladıktan sonra devam etmek, çoğu zaman sandığından kolay olur.
Çalışma bloklarıyla olumlamaları birleştirmek
Birçok öğrenci Pomodoro tekniğini kullanır: 25 dakika çalışma, 5 dakika mola. Her bloğa başlamadan önce tek bir olumlamayı içinden söylemek, bloğun başladığını işaretleyen küçük bir ritüele dönüşür. Mola bittiğinde aynı cümleye dönmek, dağılan dikkati toplamanın kısa bir yoludur.
- Telefonu sessize al ve masadan kalkmadan uzanamayacağın bir yere koy.
- Her bloğa başlamadan önce o bloğun tek hedefini bir kâğıda yaz.
- Molada ekrana değil, pencereye ya da su bardağına uzan.
- Gün sonunda saatleri değil, bitirdiğin blokları say.
Sık sorulan sorular
Olumlamalar ders çalışma motivasyonunu gerçekten artırır mı?
Olumlamalar ders çalışma motivasyonunu sihirli bir şekilde yaratmaz, ama başlamanın önündeki iç direnci azaltmaya yardımcı olabilir. “Sadece başlamam yeterli” gibi bir cümle, gözünde büyüttüğün görevi küçültür. Motivasyon çoğu zaman başladıktan sonra gelir. En iyi sonucu, olumlamaları net bir plan, kısa çalışma blokları ve telefonsuz bir masa ile birlikte kullandığında alırsın.
Ders çalışırken telefona bakmamak için ne yapabilirim?
Ders çalışırken telefonla baş etmenin yolu iradeden çok mesafedir. Telefonu başka bir odaya koy ya da en azından görüş alanından çıkar, bildirimleri kapat ve ona yalnızca mola sırasında bakmaya izin ver. Eline almak istediğinde “Bildirimler bekleyebilir” gibi bir olumlamayı tekrarlamak, o anki dürtüyü fark edip bırakmanı kolaylaştırır.
Uzun tekrar günlerinde enerjimi nasıl korurum?
Uzun tekrar günlerinde enerjini korumanın yolu, günü tek bir maraton gibi değil, kısa bloklar halinde görmektir. Her bloktan sonra kalkıp su iç, birkaç dakika yürü ve ekrandan uzaklaş. Tekrar sıkıcı geldiğinde “Her turda konu biraz daha benim oluyor” gibi bir olumlama, emeğinin boşa gitmediğini hatırlatır. Uyku ve düzenli öğünler de bu dönemin parçasıdır.
Bu olumlamaları sınav kaygısı için de kullanabilir miyim?
Bu sayfadaki cümleler daha çok çalışma sürecine, yani başlamaya ve odaklanmaya yöneliktir. Sınav günü yaklaşırken yükselen gerginlik farklı bir duygudur ve farklı cümleler ister. Sınavdan önceki gece ve sınav salonu için yazılmış olumlamaları sınav kaygısı sayfasında bulabilirsin. İki listeyi birlikte kullanmak, hem hazırlık dönemini hem sınav anını kapsar.